แบบจำลองคณิตศาสตร์การลดลงของเชื้อมาลาเรียระหว่างการรักษาด้วยยาอาร์ทิซูเนต

ผมออกแบบมันและทำมาหลายเวอร์ชั่นมากยังไม่ได้ตีพิมพ์สักที เฮ้อออออ

จากรูป เปรียบเทียบผลระหว่างโมเดลที่ผมเสนอไปในปี2011 และอีก 10 ปีถัดมาเป็นเวอร์ชั่นโควิด 2021 นี้ เหตุผลที่ต้องปรับปรุงเปลี่ยนแปลงเพราะเริ่มข้อมูลใหม่ๆที่เจอเกี่ยวกับปฏิกิริยาของยาที่มีต่อเชื้อมากขึ้น และเหตุผลที่สำคัญเลยโมเดลที่ผมเสนอไปตอนแรกมันดันไปบอกว่าถ้าแบ่งยากินของครั้งต่อวันหรือทุก 12 ชมมันจะกำจัดเชื้อได้เร็วมากซึ่งมันขัดกับที่เข้าเจอกันจริงๆ โมเดลในเวอร์ชั่นใหม่นี้ก็ได้ปรับปรุงเพื่อที่จะอธิบายผลที่เจอได้มากขึ้น

It doesn’t matter how beautiful your theory is, it doesn’t matter how smart you are. If it doesn’t agree with experiment, it’s wrong.” Richard P. Feynman

แบบจำลองการเพิ่มขึ้นของเชื้อมาลาเรียในคน

กำลังเตรียมdraft งานเก่าที่ทำมาหลายปีแล้วไม่ได้มีโอกาสส่งตีพิมพ์สักที เลยเอามาปัดฝุ่นใหม่โดยใช้ Mathematica รู้สึกได้เลยว่า code มันเขียนไม่กี่บรรทัดเอง แถมแชร์ก็ง่าย https://www.wolframcloud.com/obj/sompob/Published/NJW_Im4a.nb

การแพร่กระจายของโรคไข้เลือดออกในจีน

พอดีว่าต้องทำ slides ไปโชว์ว่างานที่รับอยู่ไปถึงไหนแล้ว มันมีส่วนหนึ่งที่ต้องทำให้เห็นว่าผลที่ได้จากโมเดลการระบาดของไข้เลือดออกในจีนกับข้อมูลจริงนั้นมันใกล้เคียงกัน พอดีผมไปเจองานอยู่งานหนึ่งที่น่าสนใจคือ https://bmcmedicine.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12916-015-0336-1

Figure 5

เขามีplotกราฟที่แสดงให้เห็นว่ามีการรายงานผู้ติดเชื้อไข้เลือดออกครั้งแรกของแต่ล่ะเมืองของจีนในปีใด ซึ่งผมก็ลองเอามาทำเป็น animation ในโปรแกรม Mathematica ดูสำหรับเปรียบเทียบให้เห็นไปเลยกับโมเดลที่ทำ

โดยผมเขียน code ตามนี้ครับ

แบบจำลองการแพร่กระจายเชื้อมาลาเรียในร่างกายผู้ป่วย

แบบจำลองคณิตศาสตร์สำหรับการแพร่กระจายเชื้อมาลาเรียในร่างกายผู้ป่วยนั้นมีผู้เสนออยู่หลายแบบครับแต่แบบที่ผมคิดว่ามันเจ๋งที่สุดก็คือแบบจำลองที่คิดโดย White NJ, Chapman D, Watt G. The effects of multiplication and synchronicity on the vascular distribution of parasites in falciparum malaria. Trans R Soc Trop Med Hyg. 1992;86(6):590-7. PubMed PMID: 1287908. ครับ

ตัวอย่างข้างล่างนี้ผมลองเอาแบบจำลองมาเปรียบเทียบกับข้อมูลจริงที่ได้จากผู้ป่วยครับ

ข้อมูลจากผู้ป่วยนี้ก็เป็นอะไรที่น่าสนใจครับ เพราะได้มาจากการเฝ้านับเชื้อมาลาเรียจากผู้ป่วยที่เป็นซิฟิลิสครับ ในสมัยก่อนผู้ป่วยที่เป็นซิฟิลิสจะถูกรักษาด้วยการทำให้ติดเชื้อมาลาเรียครับ คนที่คิดวิธีนี้ก็ได้รางวัลโนเบลด้วยนะครับ (https://en.wikipedia.org/wiki/Julius_Wagner-Jauregg) สมัยนี้คงทำไม่ได้แล้ว เสี่ยงตายมากๆ